Kim jesteśmy?

Świeccy Zakonu Kaznodziejskiego, zwany przez wieki III Zakonem św. Dominika od Pokuty, jest stowarzyszeniem wiernych żyjących wśród świata, którzy stawszy się uczestnikami zakonnego i apostolskiego życia Zakonu Kaznodziejskiego, dążą pod jego przewodnictwem do chrześcijańskiej doskonałości według własnej Reguły, zatwierdzonej przez Stolicę Apostolską. Zakon ten tworzy rzeczywiście i kanonicznie jedną całość z wielką Rodziną Dominikańską, której jest nierozdzielną częścią i istotnym składnikiem.

Do Zakonu Dominikanów Świeckich należą zarówno kobiety, jak i mężczyźni, których życie przebiega wśród świata. Żyją oni w swoich rodzinach i zależnie od stanu są małżonkami, ojcami i matkami rodzin lub osobami samotnymi. Niektórzy z nich składają dodatkowo ślub celibatu. Zgodnie ze swoimi zdolnościami i zainteresowaniami, kształcą się i pracują we wszystkich zawodach. Żyjąc w świecie, narażeni są na wiele trudności, które należy przezwyciężyć. Pokusy świata i jego zasadzki czyhają na nich zewsząd, nieraz i we własnej rodzinie. Ich zadaniem jest jednak być wiernym swojemu powołaniu i ukazywać ludziom, że żyjąc w świecie można służyć Bogu i być dobrym chrześcijaninem nie tylko w przekonaniach, ale i czynem. Wielokrotnie docierają oni tam, gdzie kapłan dotrzeć nie może. Trzeci Zakon Świętego Dominika, tak jak cały Zakon Kaznodziejski, otacza szczególną czcią Matkę Bożą, która jest jego główną Opiekunką i Patronką.

Podstawową dewizą dominikanów jest Veritas – Prawda, oraz zawołanie Contemplari et contemplata aliis tradere, co można przetłumaczyć: kontemplować i owoce kontemplacji przekazywać innym. Należy to rozumieć jako miłosne przylgnięcie do Prawdy, jako szczególne umiłowanie prawd wiary i przekazywanie innym. Zakłada to głębokie życie modlitewne. Podstawą jest kontemplacja doktryny Kościoła. Kontemplacja i przekazywanie prawd wiary jest cechą charakterystyczną charyzmatu całego zakonu dominikańskiego. Specyficznym jednak charyzmatem i podstawowym powołaniem świeckich dominikanów jest pokuta. Członkowie Zakonu podejmują akty dobrowolnej pokuty jako zadośćuczynienie za grzechy własne i grzechy świata. Te akty mają różny charakter (modlitwy pokutne, uczestnictwo w nabożeństwach, pielgrzymkach, wyrzeczenia itd.) i są wybierane dobrowolnie i roztropnie w zależności od kondycji osoby i warunków jej życia.

Kontakt: fraternia.gdansk@gmail.com

Trochę historii naszej Fraterni

Sobór Watykański II, szczególnie w Konstytucji Dogmatycznej o Kościele Lumen gentium, oraz w Posynodalnej adhortacji apostolskiej Christifidelis laici o powołaniu i misji świeckich w Kościele i w świecie, bardzo dowartościował rolę laikatu, czyli świeckich. Duch odnowy posoborowej ogarnął nie tylko pojedynczych ludzi, ale całe struktury – zarówno duchowe, jak i organizacyjne – w kościele i nie tylko. Dokonujące się w świecie zmiany ekonomiczne i polityczne, wpłynęły na powstanie nowych możliwości rozwoju życia, w tym duchowego, jednostki oraz nowych form organizacyjnych kształtowania i uzewnętrzniania tego życia w grupach. Nowe spojrzenie i nowe wymagania zmieniającej się na naszych oczach rzeczywistości zaowocowały przeglądem i pracą nad dopasowaniem programów formacyjnych i wprowadzeniem ewentualnych korekt organizacyjnych wewnątrz dotychczasowych struktur życia duchowego.[1]

Wynikiem tej odnowy, jak również zmian ekonomiczno-politycznych, było odrodzenie się w Gdańsku III Zakonu Dominikanów przy Konwencie św. Mikołaja. Gdańska fraternia ma z pewności długą historię. Niestety, burzliwe, często tragiczne dzieje tego miasta, a w nim Klasztoru Ojców Dominikanów sprawiły, że nie zachowały się kroniki życia świeckiej wspólnoty dominikańskiej.

Po II wojnie światowej w Gdańsku osiedlili się Polacy ze wschodnich i centralnych ziem polskich, których domostwa zostały spalone lub zabrane przez dwóch totalitarnych najeźdźców. Wśród tych wysiedleńców byli przedwojenni tercjarze, którzy w 1946 r. zaczęli zgłaszać się do odzyskanego klasztoru Ojców Dominikanów. Niestety, już w 1949 r. władze komunistyczne rozwiązały – pod względem prawnym – wszelkie religijne organizacje, skupiające ludzi świeckich. Jednak siostry i bracia Trzeciego Zakonu Dominikańskiego, wierni złożonym ślubom, utrzymywali stały kontakt z Klasztorem dominikańskim, gromadząc się na wspólnej modlitwie. Z zapisu w kronice wiadomo, że w połowie lat siedemdziesiątych fraternia liczyła około 40 członków, a w 1987 r. dwukrotnie więcej. Siostry i bracia, w miarę potrzeb i zdrowotnych możliwości, przez cały rok ofiarnie uczestniczyli w życiu dominikańskiej parafii.[2]

Wraz z upływem czasu część członków wspólnoty wyjechała z Gdańska. W roku 1995 fraternia liczyła 58 osób, w tym 32 osoby w wieku powyżej 75 lat, natomiast pozostałe 26 – niewiele młodsze.[3]

W historii gdańskiej fraterni zapisali się: długoletni duszpasterz o. Florian Szczygieł OP, później pracujący w Szczecinie, s. Wanda Makurat – zasłużona dla Polonii Gdańskiej, przez kilka kadencji sprawująca funkcję przełożonej oraz długoletnia mistrzyni oraz przełożona s. Czesława Romatowska, wspierająca swoją obecnością i pomocą starsze i chore siostry w ich domach. W roku 2003 niezwykle ofiarnie – przez kilka kadencji – czuwała i prowadziła formację na spotkaniach miesięcznych i tygodniowych oraz oddzielnie w postulacie i nowicjacie s. Alicja Zdzisława Besala. Duchem modlitwy i hojności oraz wielkim zaangażowanie w życiu fraterni wyróżniła się najmłodsza stanem – jako profes wieczysty – s. Eugenia Regina Śnieżko, później długoletnia mistrzyni nowicjatu. Stan liczebny fraterni w 2003 roku składał się z 40 osób, w tym 4 osoby w nowicjacie.[4] Duchowymi opiekunami naszej fraterni w latach 2003-2016 kolejno byli: o. Jacek Krzysztofowicz OPo. Jakub Kraska OPo. Przemysław Dymowski OP, o. Michał Mitka OP, o. Tomasz Golonka OP oraz o. Cezary Jenta OP.

Teraźniejszość

Obecnie fraternię tworzy 20 profesów wieczystych, 4 nowicjuszy, 3 osoby przygotowują się do złożenia przyrzeczeń wieczystych. Członkowie III Zakonu w Gdańsku odbywają, co roku rekolekcje zamknięte, w Ośrodku rehabilitacyjno-wypoczynkowym dla niewidomych dzieci, prowadzonym przez Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża w Sobieszewie.

Systematyczne spotkania odbywają się w każdą ostatnią sobotę miesiąca (z wyjątkiem dwóch miesięcy letnich), rozpoczynają się o godz. 10:00 wspólną modlitwą brewiarzową, Eucharystią i adoracją w krypcie pod Kaplicą św. Jacka. Poświęcone są one pogłębianiu wiedzy i formacji życia duchowego, wymianie doświadczeń i wspólnemu przeżywaniu uroczystości, co sprzyja umacnianiu więzi wspólnotowych. Warto również wspomnieć o tzw. spotkaniach formacyjnych, które zazwyczaj odbywają się w czwartki (terminy ustalane są na bieżąco). W trakcie tych spotkań dzielimy się owocami naszych przemyśleń związanych z lekturą – realizując tym samym nasz dominikański charyzmat: Contemplare et contemplata aliis tradere.[5] Członkowie fraterni należą do różnych parafii trójmiejskich, ale są wśród nich także osoby pochodzące z dalszych okolic.

Przynależność do Trzeciego Zakonu Dominikanów Świeckich, próba podjęcia w swoim życiu rad ewangelicznych, będąca wyrazem szczególnej tęsknoty do Pana Jezusa, nie prowadzi do zubożenia wartości ludzkich, nie jest też zagrożeniem dla posiadania rodziny. Nie stanowi również bariery dla uzasadnionego pragnienia, dysponowania dobrami materialnymi i samodzielnego decydowania o sobie. Ta przynależność poszerza sens wszystkiego, co dzieje się w naszym życiu rodzinnym, zawodowym, duchowym. Wydaje się, że zwłaszcza w dzisiejszych, wymagających a momentami bezwzględnych czasach, potrzebne jest poczucie duchowej przynależności i możliwość pójścia sprawdzonym szlakiem.[6]


 

[1] A. Z. Besala, Kim są dominikanie świeccy?, cz. 1,„Mikołaj”, Czasopismo kościoła św. Mikołaja i klasztoru ojców Dominikanów w Gdańsku, nr 3, 1999, s. 33-34.

[2] K. Nowakowska, Fraternia Matki Bożej Częstochowskiej, Gdańsk, www.tercjarze.dominikanie.pl, (06.02.2009).

[3] A. Z. Besala, Kim są dominikanie świeccy?, „Mikołaj”, Czasopismo kościoła św. Mikołaja i klasztoru ojców Dominikanów w Gdańsku, nr 2, 1999, s. 28.

[4] K. Nowakowska, Fraternia Matki Bożej Częstochowskiej, Gdańsk, www.tercjarze.dominikanie.pl, (06.02.2009).

[5] Program spotkania, Fraternia Matki Bożej Częstochowskiej przy konwencie św. Mikołaja w Gdańsku.

[6] K. Kotarska, Dominikanie świeccy w dzisiejszym świecie: Kim jesteśmy, dokąd i po co idziemy?, „Mikołaj”, Czasopismo kościoła św. Mikołaja i klasztoru ojców Dominikanów w Gdańsku, nr 7, 2000, s. 26.